• Reeks: Teams als plek en motor voor transitie. Deel 5: Gezonde relatie met de buitenwereld

    Reeks: Teams als plek en motor voor transitie. Deel 5: Gezonde relatie met de buitenwereld

We hebben met velen de zoektocht aangevat in wat nu de beste manier is om verandering te creëren. En dat is op zich geweldig. De kracht van willen. En de antwoorden zitten verborgen in de zoektocht. In dit artikel geef ik mijn bescheiden bijdrage in de zoektocht naar de antwoorden. 

Voorkeur voor de rotzak

Ik vond zoals velen dat Bregman met zijn boek 'De meeste mensen deugen' hoop bracht. Hij toont aan dat het er op lijkt dat we worden geboren met een tribale knop, een natuurlijke afkeer van het onbekende. Maar toont ook aan dat baby’s vanaf zes maanden meer houden van de pop die helpt dan van de pop die zich gedraagt als een rotzak. Reeds op kleuterleeftijd helpen we van nature graag anderen, ook al zijn het vreemden. Maar baby’s blijken nog een grotere voorkeur te hebben voor de pop met dezelfde smaak. Zelfs als blijkt dat die pop een rotzak blijkt te zijn. 

Het kwaad dat goed lijkt

Onderzoeken laten ook iets ander zien. Kinderen kunnen tegen elkaar opgezet worden. Dat wil zeggen dat onze perceptie ernstig verstoord kan worden als we ons verbonden voelen met een bepaalde groep. Zeker als we negatieve boodschappen horen over de andere sociale groep en dus tegen elkaar opgezet worden.

Dus ja, we hebben een tribale knop en er hoeft alleen maar op gedrukt te worden. Bregman spreekt in dit opzicht ook over de gelaagde filosofie van Hannah Arendt, die zegt dat de mens zicht laat verleiden door het kwaad dat goed lijkt. Dat betekent dat het krachtenveld waarin we ons moeten bewegen als organisatie en als team bezaaid lijkt met tegenstanders die denken dat ze het goede doen. Net zoals wij.Wat als we inzien dat de ander eigenlijk op ons lijkt? En dus niet zo vreemd is?

Herinneren jullie nog het befaamde Milgram experiment uit 1963?  Waarbij mensen werden gevraagd om electroshoks toe te dienen aan mensen die zich in een andere kamer bevonden? 

De proefpersonen die het experiment wisten af te breken, maakten gebruik van drie tactieken:

  1. Praten tegen het slachtoffer. Communicatie, een band, intimiteit opbouwen.
  2. De man in zijn grijze stofjas aanspreken op zijn verantwoordelijkheid. Confronteren door vanuit je eigen waarden naar buiten te treden. En tegelijk de ander helpen om zelf na te denken en oproepen om samen het goede te doen.
  3. Meerdere keren weigeren om verder te gaan. Verzet!

 

Compassie en verzet. Verzet en compassie.

Dit alles vraagt moed. Het is moediger polarisatie te beantwoorden met geweldloosheid dan met geweld. Het vraagt moed te tonen dat het anders kan dat je anders kan zijn. Iets doen dat bewustzijn vergroot. Elk tijdperk activeert een bepaald soort mens zijn én leiderschap. Dit tijdperk vraagt (zelf)bewuste mensen en leiders. Verbindend en moedig. ‘Radical candor’ noemt auteur Kim Scott dit, radicaal openhartig. Confronteren én tegelijk je hart tonen.

Wat ik denk dat we daarvoor nodig hebben, en wat ik de eerste keer las  bij filosoof Michael Adzema, is onthecht activisme. Niet enkel positie innemen, wat vaak lijkt en voelt als de strijd aangaan, maar ook verbinden door een ontspannen ego te hebben.

Conflict beantwoorden met assertiviteit en strijdvaardigheid maar ook met afstand, liefde, creatieve oplossingsgerichtheid en zelfs humor.  

Activisme vraagt dus een combinatie van moedige strijdlust maar ook van openheid vanuit moedige nederigheid, waarbij je nieuwsgierig probeert te blijven naar de ander, samenwerking zoekt en creatief en humoristisch uit de hoek komt.

Zo zag ik tijdens de Black Live Matters manifestaties een filmpje op Instagram over een afro-amerikaanse man die flesjes water uitdeelt aan politiegagenten, met de boodschap: “Jullie hebben vast dorst. Dit vraagt zoveel van ons allemaal. Here you are." En terwijl hij wegliep keek hij nog even achterom en riep, glimlachend: "Be kind!”  

Mededogen, creatieve ingevingen. Blijven verbinden. En tegelijk positie innemen en strijdlust tonen. Dit is volgens mij dé competentiemix om echt te kunnen bouwen aan een betere toekomst, of je nu burger, manager, bestuurder, academicus of politicus bent. Mindful maar met ballen.

 

Wil je verder onderzoeken hoe sociale veranderingsstrategie jouw organisatie kan helpen of wil je je team verder ontwikkelen. We denken graag met je mee. 

 

Dit is ook interessant voor jou

Aanbod in de kijker