• Vechten of verbinden?

    Vechten of verbinden?

De verandering van tijdperk verleidt ons om het bestaande (neoliberale) model en de mensen die dit model representeren te bekritiseren en te bevechten. We hebben met velen de zoektocht aangevat in wat nu de beste manier is om verandering te creëren. De strijd aangaan of verbinden? 

Om daar een antwoord op te vinden moeten we even terug naar die verandering van tijdperk. Elke overgang naar een volgend tijdperk doet zich voor wanneer we een hoger uitkijkpunt weten te bereiken waarvandaan we de wereld in een breder perspectief zien. Zo zagen we in de moderne tijd de afnemende invloed van religie en toenemende invloed van de rede. De toenemende invloed van industrialisering, wetenschap en technologie. En bij dit alles een steeds groter wordende liberalisering. Van god centraal naar de mens centraal. Hoewel deze evolutie de mensheid immens veel heeft gebracht, botsen we steeds meer op de limieten van dit model. Een crisisgevoelige economie, ontwrichtende ongelijkheid, geopolitieke chaos, klimaatopwarming.

Bewustzijn

We beseffen meer en meer dat de mensheid in zijn totaliteit niet los van de planeet Aarde kan bestaan. Het besef dringt stilaan door dat we niet meer uit eigenbelang kunnen blijven handelen, maar in volle verantwoordelijkheid voor mens en natuur. Otto Sharmer noemt dit ‘from ego system awareness to eco system awareness’. 

Maatschappelijke veranderingen zijn dus onlosmakelijk verbonden met diepgaande bewustzijnsverandering.

Hoe groepen zich organiseren en hoe leiderschap hierin een katalysator kan zijn, is een belangrijke schakel in dit verhaal. Peter Senge  (The fifth Discipline) en Otto Scharmer (Theory U) inspireren ons in een nieuwe kijk op leiden en organiseren. En Rudy Vandamme (en zijn concept de Corporate Activist) prikkelt ons om door te ontwikkelen tot een change professional van de 21ste eeuw.

Strijden, maar ook verbinden

Deze verandering van tijdperk verleidt ons om het bestaande (neoliberale) model en de mensen die dit model representeren te bekritiseren en te bevechten. Maar wat ik denk dat we ook nodig hebben is onthecht activisme. Ik hoorde dit begrip de eerste keer uit de mond van filosoof Michael Adzema. Niet enkel de strijd aangaan, maar tegelijk in verbinding blijven door een ontspannen mind te hebben. Assertiviteit en strijdvaardigheid tonen maar ook  afstand, liefde, creatieve oplossingsgerichtheid en zelfs humor.  

Dit alles vraagt moed. In tonen dat het anders kan, dat je anders kan zijn.

We evolueren

F. Laloux heeft het in zijn boek ‘Reinventing Organisations’ over ontwikkelstadia van waaruit mensen, systemen en culturen opereren. Dat is geen statisch gegeven maar eerder een soort zwaartepunt waarrond we als mens bepaalde structuren bouwen en praktijken toepassen. Elke overgang naar een volgend stadium gaat gepaard met het aanboren van een nieuw vermogen, bovenop het voorgaande. Zoals het vermogen om onszelf regels op te leggen die onmiddellijke behoeftebevrediging tegengaan. Of het vermogen om ons los te maken van groepsnormen. Of het vermogen om ons los te zien van ons eigen ego.

Deze vermogens aanboren – of dit nu op mens-, organisatie- of maatschappelijk niveau plaatsvindt – vraagt áltijd persoonlijk en innerlijk werk. Met innerlijk werk bedoel ik het verkennen van persoonlijke gedachtepatronen en emoties. Het verkennen ook van onze kernpatronen in relaties tot anderen en ons functioneren in groep.

Self- authoring en self- transforming mindset

Elk tijdperk activeert een bepaald soort mens zijn én leiderschap. Dit tijdperk vraagt (zelf)bewuste mensen en leiders. Verbindend en moedig. ‘Radical candor’ noemt auteur Kim Scott dit. Confronteren én tegelijk je hart tonen.

Dus wil je de wereld veranderen? Dit vraagt van jou als mens en leider in de eerste plaats dat je bereid bent te onderzoeken van waaruit je reageert en handelt. dit lijstje kan je al even helpen reflecteren: 

  • Reageer je instinctief en ga je vanuit een overlevingsmodus vechten, vluchten of verlamd reageren?
  • Reageer je onbewust vanuit het vasthouden aan positie en macht?
  • Vind je emoties maar iets lastigs en hou je daarom vast aan hiërarchie en afstandelijkheid?
  • Reageer je vanuit frustratie, compensatie? Vanuit je verlangen naar persoonlijk succes?
  • Reageer je vanuit angst voor persoonlijke mislukking of afwijzing?

Kehan & Lahey schrijven over het evolueren van een ‘impulsive, imperial en socialized mindset’ naar ‘self-authoring en self-transforming mindset’. Van ons gedragen als koninkjes (zij die de gouden kooien maken) of slaafjes (zij die in de gouden kooi zitten) naar je leven in eigen handen nemen en samen bouwen aan de weg.

Ook hier weer enkele vragen die doen nadenken:

  • Ben jij iemand die de moed heeft om te leven vanuit zijn eigen waarden en zijn leven in eigen handen neemt?
  • Ben je iemand die de ander helpt om zelf na te denken?
  • Ben je bereid om stap voor stap te leren vanuit een dieper bewustzijn te handelen? 
  • Ben je bereid je eigen visie en dat van een ander in open dialoog op elkaar laten inwerken?
  • Laat je jezelf transformeren door anderen of situaties, aanvaard je zélf disruptie?
  • Kan je je diep engageren en tegelijk ook loslaten?

 

Vele wegen

Zelfkennis en zelfacceptatie, nederigheid, nieuwsgierigheid, openheid, empathie, mededogen, co-creatie én moed zijn de competenties die jou en de groep die je leidt, zullen gidsen naar een hoopvolle toekomst.

Innerlijke reis

Deze vermogens aanboren kan alleen maar als je ook bereid bent om je eigen gedachtepatronen en emoties als mens en leider diepgaand te verkennen. Dit vraagt van jou als mens en leider dat je je je kernpatronen ontdekt. De patronen van waaruit je opereert, vaak in verschillende contexten en levensdomeinen.

De weg van de innerlijke reis kan erg lastig zijn. En er is niet één weg en de ideale weg bestaat al helemaal niet. Er bestaan vele wegen en de jouwe zal zich ontvouwen tijdens de tocht. Ze zal je van alles brengen. Je moet ze alleen durven bewandelen. En onderweg je hart te tonen. 

Dit is ook interessant voor jou

Aanbod in de kijker